Daar kom ik vast op een later moment nog uitgebreider op terug, maar ik wil dit alvast meegeven: de hoeveelheid, omvang én complexiteit van zaken blijft toenemen. Net zo min als het werk zich steeds minder laat begrenzen door het construct dat wij zomervakantie noemen, zo laten nieuwe maatschappelijke juridische vraagstukken zich niet begrenzen door rechtsgebieden, vaksecties, tradities en gewoonten.
Een voorbeeld is het opkomende vraagstuk van strategische autonomie, zoals het programma voor de Nationale Crypto Strategie laat zien, waarin nationale veiligheid, digitalisering, aanbesteden, staatssteun en mededinging samenkomen. Een veelheid aan belangen en rechtsgebieden, waar onze cliënt programmatisch mee omgaat. Een diepte-investering die wij beantwoorden met een gelijksoortige inzet.
Tegelijk is het de uitdaging om naast deze specifieke trajecten, elke dag weer snel en vaardig rechtsbijstand te verlenen voor allerhande juridische kwesties die direct voortkomen uit het dagelijks werk van onze cliënten. Kwesties waarvan de complexiteit eveneens toeneemt, zoals bijvoorbeeld bij maatschappelijke rechtszaken en de uitbreiding van het werk in het asielen migratierecht komende tijd.
Beide soorten ‘praktijken’ raken aan de wezenskenmerken van de democratische rechtsstaat, waarbij soms aanvullende expertise nodig is in de landspraktijk, zowel juridisch als bijvoorbeeld op het gebied van communicatie, projectondersteuning en digitale middelen. Hoog over betekent het de kunst te verstaan van het steeds vaker schakelen tussen het vraagstuk van vandaag en dat van morgen, waarbij we inzicht in de juridische consequenties van maatschappelijke ontwikkelingen verbinden met de oplossingen die onze cliënt voor onze samenleving zoekt. Welke juridische ruimte is er vandaag om vastgelopen kwesties morgen vlot te trekken? Voor nu heb ik in ieder geval het spoedadvies: geniet vandaag van de zomer.
REIMER VELDHUIS
